Protez - Protetik

Protez - Protetik

Protezler dişlerdeki madde kayıplarının ya da diş eksikliklerinin tamamlanması, çiğneme ve konuşma fonksiyonlarının sağlanması yönünden önem taşır. Aynı zamanda ağızda tüm dişlerin temas halinde ve dengeli yer almaları, çene kemiğine ve ekleme iletilen çiğneme kuvvetinin kontrolünü sağlar. Aksi hallerde disfonksiyona bağlı eklem bozuklukları, anormal kas gelişimi, çene kemiğinde erimeler gelişecektir. Sabit protez, porselen kron-köprü ve türevlerini kapsar. Hareketli protez ise bunların hasta tarafından takılıp çıkartılabilen şeklidir. Tam dişsizlik halinde “total protez”, kısmi dişsizlik halinde “parsiyel protez” yada halk arasındaki adı ile iskelet yada kancalı/kancasız protez olarak ifade edilir.

Protezin Amacı Nedir?

Protezde, hastanın kaybolan fonksiyonları tekrar kazandırılmaya çalışılırken, aynı zamanda bozulan konuşmanın da düzeltilmesi ve estetik görünümün de daha iyi olması amaçlanmaktadır. Böylelikle büyük oranda kaybedilen ağız sağlığı düzeltilirken toplum içinde eksik ya da harap olmuş dişlerle yaşamak zorunda kalan bireylerin psikolojik açıdan da desteklenmesi sağlanır.

 

SABİT PROTEZLER

Tek Diş Kron: işlerde çok fazla madde kaybı olduğunda ve dolgu yapılamadığında, dişler protetik olarak kaplanır. Bu kaplamalara kron denir. Günümüzde kronlar, metal destekli ve zirkonyum destekli porselen malzemelerinden yapılmaktadır.

Köprü: Diş kaybı olduğunda ise; kayıp dişin önündeki ve arkasındaki dişler uygun şekilde küçültülerek, tek blok bir yapı halinde 3 dişlik sabit kaplamalar yapılır. Bu tip protezlere de köprü denir. Yani 3 dişlik fonksiyonu 2 diş üstlenir. Köprüler temel olarak 2 diş destekli olmakla birlikte, ağızdaki kayıp ve destek diş sayısına bağlı olarak köprü tüm çeneyi kaplayabilir.

 

Metal Desteksiz Zirkonyum Kron ve Köprüler

Zirkonyum Köprü Dişler de metal yerine beyaz bir renk olan zirkonyum alaşım kullanılır. Sistemin en büyük avantajı, ulaştığı çok yüksek dayanılılıkla, arka bölgedeki köprülerde tam estetik bir görünüm sağlamaktır. Dişlerinin görünüşünden ve gülüşünden memnun olmayanlar CAD-CAM sistemleri ile gerçekleştirilen zirkonyum porselenler ile istedikleri doğal dişlere ve gülüşe sahip olabilirler Tıbbın diğer dallarında başarı ile kullanılan zirkonyum maddesi 2000 li yıllardan itibaren dişhekimliğinin hizmetine sunulmuştur.

  • Zirkonyum diş kaplama estetik yapısı ile doğal dişlerden ayırt edilmesi oldukça güçtür.
  • Zirkonyum kaplamanın ışık geçirgenlikleri vardır. Metal porselen gibi koyu renk yansıma yapmazlar.
  • Zirkonyum diş kaplama alerjik resksiyon yapmayan özel tipte bir malzemedir.
  • Diş eti hastalıklarında ve dişeti çekilmelerinde sıkça görülen diş eti morlukları zirkonyumda görünmez.
  • Metal destekli porselenlerde zamanla dişeti metal rengini alarak porselen başlangıç noktaları ile dişeti arasında gri renkte bir hat oluşur. Zirkonyum porselen diş kaplama yapıldığında böyle bir sorun görülmez.
  • Isı yalıtıcı özellikleri çok iyi olduğundan soğuk sıcak hassasiyetini önleyen bir yapıya sahiptir.
  • Zirkonyum porselenler yaklaşık 900 megapaskal dirence sahiptirler ve bu zirkonyumu özel kılan etkenlerdendir.
  • Bu özellikleri (dayanma kuvvetleri) sayesinde arka bölgelerdeki dişlerde de çok rahatlıkla kullanılırlar.
  • Zirkonyum metal destekli protezlere göre oldukça hafiftir ve kullanımı daha kolaydır.
  • Zirkonyumlar ağızda metalik tat vermezler ve ek olarak da galvanik akıma neden olmazlar.

 

HAREKETLİ PROTEZLER

Diş kaybı daha da fazla olduğunda hareketli kısmi protezler yapılmaktadır. Bu tip protezlerde hem dişlerden, hem de destek dokulardan (dişeti ve kemikten) yararlanılır. Halk arasında kancalı protez diye bilinen protezler bu tip protezlerdir. Günümüzde kanca yerine diğer tutucu elemanları daha estetik hareketli protezler yapılmaktadır. Bu tip protezlere hassas bağlantılı veya çıtçıtlı protezler denilmektedir.

Tüm dişler kaybedildiğinde ise total protezler yapılmaktadır. Takım protez veya damak diye de adlandırılan bu protezler tamamen ağızdaki destek dokulara oturmaktadır. Bu tip protezlerde ön dişler porselen yapılabilmekte ve daha doğal bir görünüm sağlanabilmektedir.